Aangehouden in Italië: wat er gebeurt en wat u doet

Avv. Massimo Romano · bijgewerkt 18/08/2026

Een aanhouding in Italië moet binnen 96 uur door een rechter worden getoetst. Tot dat moment is vrijwel niets beslist, en wat u daarvóór zegt kleurt alles wat volgt. U hebt het recht te zwijgen en het recht op een tolk.

Wat u nu doet

Zes dingen, in deze volgorde.

Zeg dat u een raadsman wilt, en zwijg daarna. U hoeft zich niet te verklaren, en een verklaring die u aflegt zonder advies, via een tolk die u niet hebt gekozen, is precies het materiaal dat later wordt gebruikt.
Vraag om een tolk. Geen agent die een paar woorden spreekt, maar een tolk. Dat is een recht, geen gunst.
Teken niets wat u niet hebt begrepen. Een handtekening onder een stuk dat u niet kon lezen, is later zeer moeilijk te weerleggen.
Geef een contactpersoon op. Eén naam, één nummer. Die persoon kan binnen een uur een advocaat voor u inschakelen.
Vraag om melding aan het consulaat, als u dat wilt. Dat is uw keuze en gebeurt niet vanzelf.
Onthoud het tijdstip. De termijn loopt vanaf de aanhouding, niet vanaf aankomst op het bureau.

Wat u in de eerste uren niet doet, weegt zwaarder dan wat u wel doet. Er is geen zaak waarin uitleggen op het bureau een beter resultaat oplevert dan zwijgen en de raadsman afwachten.

De eerste 48 uur

Het verloop is kort en bij wet bepaald.

De politie moet de officier van justitie onmiddellijk informeren. Die heeft vervolgens 48 uur vanaf de aanhouding om de rechter om toetsing te vragen. De rechter moet de zitting binnen de volgende 48 uur houden. De buitengrens is dus 96 uur, in de praktijk meestal minder.

Op die zitting worden drie dingen tegelijk beslist: was de aanhouding rechtmatig, blijft u vast, komt u vrij of krijgt u een lichtere maatregel, en wordt u gehoord als u dat wenst. Uw raadsman moet aanwezig zijn. Dit is het eerste moment waarop de zaak werkelijk kan bewegen, en tegelijk het punt waarop de meeste buitenlanders aankomen zonder gekozen raadsman.

Als u dit voor iemand anders leest

U bent waarschijnlijk niet in Italië en weet misschien niet waar de persoon vastzit. Toch kunt u vandaag al handelen.

U kunt in zijn naam een advocaat inschakelen. De bevestiging van de aangehoudene volgt bij het eerste bezoek; die hoeft er niet aan vooraf te gaan.
Een advocaat kan achterhalen welk bureau of welke inrichting hem vasthoudt, welk parket de zaak heeft en wanneer de zitting is gepland. Dat telefoontje duurt minuten, en u kunt het vanuit het buitenland niet voeren.
U hoeft niet te reizen. Niets in de eerste 48 uur vraagt om uw fysieke aanwezigheid in Italië.
Geld kan naar een gedetineerde in Italië worden gestuurd, volgens een procedure die per inrichting verschilt.

Het nuttigst blijft een ingeschakelde raadsman vóór de toetsingszitting, niet erna.

Een raadsman kiezen en inschakelen

Italië wijst een raadsman toe als u er zelf geen hebt gekozen. Dat is een volwaardige advocaat met dezelfde verplichtingen, maar hij wordt per zaak toegewezen, spreekt niet noodzakelijk Nederlands en is niet door u gekozen.

U kunt hem op elk moment vervangen, ook op de toetsingszitting zelf. Eerder is beter dan later.

Bent u buiten Italië, dan gaat het inschakelen per e-mail en handtekening; reizen is niet nodig.

Wat verandert ten opzichte van het Nederlandse en Belgische recht

Twee stelsels, niet één. Deze pagina’s worden zowel in Nederland als in Vlaanderen gelezen, en de twee strafprocedures verschillen sterk van elkaar. Waar het uitmaakt, wordt dat apart vermeld.

Voor Nederland zijn dit de punten die niet overdraagbaar zijn.

Er bestaat geen opportuniteitsbeginsel. Artikel 112 van de Italiaanse Grondwet verplicht de officier van justitie tot vervolging. Er is geen sepot naar beleidsinzicht: er bestaan enkel nauw omschreven vervalgronden.
Er bestaat geen strafbeschikking. In Nederland kan het OM zelf straffen. Het Italiaanse decreto penale wordt door een rechter uitgevaardigd op vordering van de officier, en de verzetstermijn is kort.
Borgtocht bestaat niet. De rechter kiest tussen vrijheid, een niet-vrijheidsbenemende maatregel en hechtenis, en weegt vluchtgevaar, collusiegevaar en herhalingsgevaar. Geld speelt vrijwel geen rol.

Voor België ligt het breukvlak elders.

Er is geen onderzoeksrechter. Italië heeft die in 1988 afgeschaft: het onderzoek wordt geleid door de officier van justitie, met een rechter die enkel over dwangmiddelen beslist. De hele structuur van raadkamer en kamer van inbeschuldigingstelling ontbreekt.
Er is geen assisenjury. Het Italiaanse corte d’assise bestaat wel, maar telt twee beroepsrechters en zes lekenrechters die samen beraadslagen: geen afzonderlijke jury die alleen over de schuld oordeelt.
De termijn is langer. Sinds 2017 moet u in België binnen 48 uur voor de onderzoeksrechter verschijnen. Italië hanteert 96 uur.

Wij antwoorden op de feiten van uw zaak, niet in het abstracte. Bel +39 335 669 3954 of stuur een bericht via WhatsApp. Het eerste contact is kosteloos en vertrouwelijk, wij antwoorden op elk uur, en u hoeft niet in Italië te zijn.

Veelgestelde vragen

Wat moet ik doen als ik in Italië word aangehouden?

Zeg dat u een raadsman wilt en zwijg. Vraag om een tolk, teken niets onbegrepen en geef een contactpersoon op die een advocaat kan inschakelen. Een rechter moet de aanhouding binnen 96 uur toetsen.

Hoelang mag de Italiaanse politie mij vasthouden?

De officier van justitie moet binnen 48 uur na de aanhouding om rechterlijke toetsing vragen, en de rechter beslist binnen nog eens 48 uur. De buitengrens is 96 uur.

Heb ik recht op een telefoontje bij aanhouding in Italië?

U hebt er recht op dat een naaste wordt gewaarschuwd en, als buitenlander, dat het consulaat wordt geïnformeerd. Het is niet vormgegeven als één telefoontje en de politie kan het contact voor u leggen.

Wat is de zitting convalida dell’arresto?

De zitting waarop een rechter de rechtmatigheid van de aanhouding toetst en over verdere vrijheidsbeneming beslist. Zij vindt plaats binnen 96 uur, uw raadsman moet aanwezig zijn en u kunt worden gehoord.

Moet ik na de aanhouding voor een rechter verschijnen?

Ja. De toetsingszitting vindt hoe dan ook plaats en u wordt ervoor voorgeleid. Vrijwillig is alleen of u vragen beantwoordt.

Wat is het verschil tussen arresto en fermo?

Arresto volgt op heterdaad of onmiddellijk daarna. Fermo veronderstelt ernstige aanwijzingen en vluchtgevaar zonder heterdaad. Beide gaan binnen dezelfde termijn naar de rechter.

Kan ik worden aangehouden voor feiten van vóór mijn komst naar Italië?

Ja, als een andere staat een Europees aanhoudingsbevel of een uitleveringsverzoek heeft uitgevaardigd, of als Italië rechtsmacht heeft. Aanhouding aan de grens of op de luchthaven op een ouder bevel komt vaak voor.

Familielid aangehouden in Italië: wie kan als eerste optreden?

Een advocaat die vanuit het buitenland door een naaste wordt ingeschakeld, kan de persoon lokaliseren, het bevoegde parket vaststellen en op de toetsingszitting verschijnen. Daarvoor hoeft de aangehoudene nog niets te hebben getekend.

Wettelijke grondslag

Artikelen 380-391 c.p.p. (arresto, fermo, toetsing)
Artikel 143 c.p.p. (tolk)
Artikel 36 Verdrag van Wenen inzake consulaire betrekkingen 1963

Gecontroleerd 18/08/2026. De strafmaten in het Italiaanse recht veranderen; leest u deze pagina veel later, vraag ons dan om bevestiging.